رفتن به نوار ابزار
پرخاشگری

با فرزند پرخاشگر چگونه رفتار کنیم؟| مائده امین الرعایا| جزیره ذهن

باورهاي مربوط به پرخاشگري 

 در مقالات پیشین سایت جزیره ذهن، در ارتباط با علل پرخاشگری کودکان صحبت کردیم. دریافتیم: کودکـان از طریـق تجـارب شخـصی خـود یـا مشاهده دیگران می آموزند که پرخاشگری گاهی می تواند نتیجه مطلوبی داشته باشد.

بـراي مثـال:

اگر کودکی را تصور کنید که یک کودك دیگر را به خاطر دوچرخه هل بدهد تا دوچرخه سواري کند. اگر این رفتار اصـلاح نشود، آن وقت این کودك اولین تجربه ارزش استفاده از پرخاشگری را به دست مـی آورد.

 

کـای و داج(1998) معتقدند  که احتمـالاً رفتـار پرخاشگرانه کودکان در شرایط زیر، افزایش خواهد یافـت:

  • محیط هایی که به کودکان اجازه می دهند تا بـه صـورت پرخاشـگرانه ای رفتـارکنند
  • یا رفتار پرخاشگرانه را تمرین نموده
  • یا ببینند پرخاشگری پاداش به همراه دارد،

در واقـع، ریشه یـکی از تفاوت های جنسیتی ناشی از پرخاشگری میان دخترها و پسرها در این قسمت است. پسرها معمولاً بیشتر از دخترها انتظار پیامدهای منفی کمتر دارند و به دنبال پیامدهای مثبت حاصل از پرخاشگری هستند.

 

مقابله با رفتار پرخاشگرانه

در مقاله قبلی برخی از عواملی کـه بـه رفتـار پرخاشـگرانه مربـوط هـستند مـشخص شـد. محققـان دریافتند که مداخله در این حوزه ها می تواند به کاهش رفتار پرخاشگرانه کودکان کمک کند. اما اگر بار اولی است که طعم شیرین فرزند را تجربه میکنید، ممکن است با روش های مداخله آشنا نباشید. بنابراین در ایـن مقاله ، دو شیوه کـاهش رفتـارپرخاشگرانه ( روش آموزش مدیریت والدین و آموزش مهارت هاي حل مسأله) را مطرح می کنیم.

 

آموزش مدیریت والدین 

شناخت روابط خانوادگی می تواند در درك رفتار پرخاشگرانه به ما کمک کند. روابط خانوادگی معمـولاً کانون مداخله های درمانی برای کاهش پرخاشگری هستند.

آموزش مـدیریت والـدین بـه آن دسـته ازمداخله های درمانی اشاره دارد که هدفشان اصلاح ماهیت تعاملات بین کودکان و والـدین بـه منظـورکاهش رفتار پرخاشگرانه است.

فرضیه زیر بنایی این مداخله ها ایـن اسـت کـه والـدین ممکـن اسـت ندانسته محیطی فراهم نمایند که پرخاشگری فرزندشان را ایجاد نموده و تداوم بخشیده اسـت.

ازبزرگترین مزایاي این نوع مداخله ها می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • به والدین اجازه می دهند تا اقـدامات ضـروری بـراي پیشگیري از پرخاشگري را در بسیاري از محیط هایی که مشکل آفرین هستند انجام دهنـد.
  • عـلاوه بـراین، والدین بیشتر از درمانگران و معلمان براي کودکـان وقـت صـرف مـی کننـد. بنـابراین ، آن هـا ازموقعیت ایده آلی برخوردارند تا مداخله ها به طورمداوم و براي مدت زمان طـولانی بـراي آنهـا بـه کـاررود.

 

شناسایی رفتار پرخاشگرانه فرزند:

آموزش مدیریت والـدین در وهلـه نخـست شـامل آموزش والـدین بـراي شناسـایی، تعریـف و مـشاهده رفتـارپرخاشگرانه فرزندان است.

 

پرخاشگری
پرخاشگری با جزیره ذهن

 

به کارگیری تشویق و تنبیه:

اگر والدین تمایل داشته باشند تشویق و تنبیه را که بخشی از مرحله بعـدي مداخله است به کار ببرند، ابتدا باید مهارت هاي فوق الذکر را یاد گرفته باشند.

تقویت رفتـار مطلـوب وتنبیه رفتارمنفی، برگرفته از اصول نظریه یادگیری است:

در نظریات یادگیري اعتقاد بـر ایـن اسـت کـه رفتاري که تقویت شود به احتمال زیاد تکرار می شود و رفتاري که تنبیه مـی شـود بـه احتمـال زیـادتکرار نخواهد شد.

 

در این مرحله از آموزش انواع تنبیه ها و تشویق هاي مناسب به والدین پیشنهاد مـی شود، بنابراین آن ها باید تنبیه ها و تشویق هایی را که با سن و خلق و خوی فرزندشان مناسب تر است انتخاب کنند .

تشویق های ارائه شده در این مرحله، دو روش دارد:

  • تشویق ها ممکن است به صورت کلامـی ارائـه شـود، (ماننـد تحـسین کـردن یـا اظهـارنظرهاي مثبت در مورد رفتار کودك)
  • ممکن است شامل ژتون هایی مانند ستاره هاي روی نمودار یـا روش نمره گذاری باشد.

 

تنبیه های ارائه شده در این مرحله:

یکی از مهمترین آموزش ها این است که والدین آموزش دیـده تنهـا از تنبیـه هاي ملایم استفاده نمایند تا تنبیه به جزئی از مشکل تبدیل نشود.

تنبیه هاي ملایم مناسب می توانـد شامل پس گرفتن امتیازهایی مانند موارد زیر باشد:

  • پول تو جیبی
  • تماشاي تلویزیون
  • رفـتن بـه مغـازه هـاي محلـی

 

به کارگیری مهارت ها در موقعیت:

مرحله بعدي آموزش به والدین فرصت می دهد تا کاربرد این مهارت ها در موقعیت هاي نقـش گـذاری را تمرین کنند. والدین ترغیب می شوند تا یادداشت های دقیقی از رفتار پرخاشگرانه فرزندشـان تهیـه کنند به گونه ای که بتوانند بگویند که آیا مهارت های جدید بر رفتار فرزندشـان اثـر مطلـوبی داشـته است یا نه.

تغییرات رفتاری به وسیله درمانگر که والدین را در زمینه تغییر برنامه هـای تقویـت کننـده راهنمایی می کند کنترل می گردد.

پژوهش هاي انجام شده در مورد برنامه هاي آموزش مدیریت والدین حاکی از آن است که ایـن برنامـه ها باعث کاهش قابل ملاحظه رفتار مشکل آفرین می شوند. و این کاهش طی سال هاي متمادي تداوم می یابد. مرور این مطالعات در پژوهش های کازدین (1987) دیده می شود.

 

والدین در برابر خشم کودکان به شیوه هاي متفاوت عمل می کنند:

  • درصد بیشتري در مقابل پرخاشگري کودك خشمگین می شوند.
  • برخی از والدین سکوت کرده و هیچ واکنشی نشان نمی دهند.
  • بعضی با رفتار منطقی و مناسب و با استفاده از اصول روانشناسی و تربیت کـودك پرخاشـگریص او راکنترل می کنند.

 

 

  • نویسنده: مائده امین الرعایا

  • برگرفته از کتاب: اختلال رفتاری | نیما نیک نژاد

 

You may also like...

Popular Posts

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *